Fá lond í heiminum eru signað við so mongum gávaðum menta- og listafólkum, sum vit í Føroyum. Alt frá bókmentum, tónleiki, myndlist, leiklist, filmi, sangi, søvnum, mentanararvi og so framvegis. Okkara fólk vinna prísir og standa seg ómetaliga væl, bæði í Føroyum og uttanlands.
Mentanarvirðislønir landsins eru júst handaðar, og vit fegnast øll veruliga um væl uppiborna heiðurin, sum listafólkini fáa. Tarira hevur vunnið sannførandi í altjóða kórkapping, og vit síggja javnan, at føroysk lista- og mentanarfólk luttaka í tiltøkum uttan fyri landoddarnar. Føroyskar bókmentir verða týddar til onnur mál, og heimurin hevur fingið eyga á dygdirnar í føroyskari list og mentan.
Um hesa tíðina í fjør vóru vit eisini á norðurlandaráðsfundi. Føroyar vunnu ikki minni enn tvær virðislønir. Tað var søguligt. Bæði filmur og bókmentir vunnu. Tað var sannur hátíðardámur, og kenslan av gleði og stoltleika situr enn í mær. Vit gleðast enn um hetta. Vit vita eisini, at hesar virðislønir ikki komu burtur úr ongum, men vóru úrslit av drúgvum og hørðum arbeiði.
Eg minnist, at vit gleddu okkum at koma heim aftur aftan á fundin í Stockholm, tí vit vistu, at mentanin hevði fingið eina stóra raðfesting á fíggjarlógini. Øll árini, vit sótu, raðfestu vit mentanina, og serliga í fjør var raðfestingin stór.
Vit hava gjørt íløgur í føroyska málið, Málráðið, bókasøvnini og føroyskt tilfar til børn. Íløgur eru gjørdar í leiklistina, tónleikin, synfoniorkestrið, søvnini, filmin, mentanarhús kring landið, Tjóðsavnið, Listasavnið, Mentanargrunnin og nógv ymiskt annað.
Vit gleðast um hesar raðfestingar, sum eru at síggja sum íløgur í samfelagið.
Hvør annar kann skriva á føroyskum, spæla leikir úr føroyskum jørðildi, skriva føroyskan tónleik, gera føroyskan film, siga okkara søgur og styrkja okkum sum tjóð enn vit sjálvi? Ongin!
Tað er mentanin og listin, sum geva lívsinnihald og gera tað gott at búgva her. Tað er gjøgnum listina og mentanina, vit reflektera og blíva klókari og mennast sum fólk. Tað er gjøgnum listina, vit síggja heimin, og tað er gjøgnum mentanina, vit læra søguna og styrkja samleikan. Mentan og list eru okkara spegil bæði inneftir og út í heim. Sjónarringurin verður víðkaður.
Líka so týdningarmikil listin og mentanin eru fyri okkum sjálvi, eins týdningarmiklir ambassadørar eru listafólkini fyri okkum altjóða.
Vit høvdu vónað, at raðfestingin av mentanini helt fram í hesi samgonguni, men so er tíverri ikki. Hóast vit gjørdu nógv, er nógv eftir at gera, tí mentanarøkið í mong ár ikki hevur verið raðfest.
Tað er neyðugt hjá øllum samgongum at raðfesta mentanarøkið og ongantíð meira neyðugt enn nú. Í einum heimi, har alt er umskiftiligt, støðufestið tykist burtur og ræðuleikarnir øgiligir, er mentanin sum ein verjugarður um samfelagið. Ein verjugarður, sum heldur saman um okkum, og savnar, tá ið heimurin tykist at vera í upploysn. Tí vónini hava vit tørv á. Tí kunnu vit als ikki góðtaka eina fíggjarlóg við slíkum mentanarligum vónloysi. Har eru ongar raðfestingar. Fleiri mentanarkontur eru enntá strikaðar. Tað er púra óskiljandi.
Eitt høvuðsmál í valstríðnum var at fáa ung fólk at støðast og seta búgv í Føroyum. Og har eru avbjóðingar á bústaðarmarknaðinum, tað vita vit. Men ein bústaður einsamallur vendir ikki gongdini, hóast hann sjálvsagt má og skal til. Tað eru eisini mentanartilboðini, sum skapa trivnað og gera, at fólk vilja búgv her. Skal gongdin vendast, skulu fólk bæði hava nakað at liva í og nakað at liva fyri.
Sirið Stenberg, forkvinna í Tjóðveldi
