info
Ongi úrslit

Lestrarstuðulin skal ikki gera arbeiði revsivert

Í Degi og viku fríggjakvøldið 20. november varð spurningurin settur, um hækkingin av inntøkumarkinum hjá lesandi sendir skeiv boð og eggjar teimum til at arbeiða meira enn gott er.

Fróði Magnussen
22. november 2026 kl. 13:58

Tað varð ført fram, at lesturin krevur tíð, og at Fróðskaparsetrið hevur lagt fulltíðarlesnaðin til rættis sum eina arbeiðsviku á umleið 40 tímar.

Men sjónarhornið, at lesandi kunnu arbeiða í summarfrítíðini og kanska eisini um vikuskiftini, varð ikki tikið við. Sjálvandi er viðkomandi at hava hetta sjónarmiðið við. Hartil er ikki óvanligt, at røsk ung arbeiða meira enn 40 tímar um vikuna.

Eitt annað sjónarhorn ið ikki varð tikið við er lønarhækkanir og prísvøkstur. Løgtingið hækkaði markið fyri, nær lestrarstuðulin verður skerdur um tey arbeiða. Markið fór úr 20.000 upp í 30.000 krónur um mánaðin. Markið hevur staðið óbroytt síðani 2012, hóast lønir og livikostnaður eru hækkað munandi. Til dømis er sáttmála lønin hjá Føroya Arbeiðarafelag hækkað úr 113,79 krónum um tíman í 2012 til 165,96 krónur í 2026. Tað svarar til ein vøkstur á umleið 46 prosentum.

Triðja sjónarmiðið, sum ikki fekk pláss, er, at spurningurin ikki bara er, hvussu nógvar tímar lesandi arbeiða, men eisini hvat slag av arbeiði tey hava. Gransking bendir á, at eitt starv, sum er viðkomandi fyri útbúgvingina, kann hanga saman við betri lestrarúrslitum og geva góðar royndir, tá lesnaðurin er liðugur. Ein týsk kanning vísir til dømis eitt samband millum útbúgvingarviðkomandi arbeiði og betri próvtøl. Ein donsk kanning frá Aarhus Universiteti vísir harumframt, at útbúgvingarviðkomandi ella førleikakrevjandi lestrarstarv kann geva hægri inntøku og betri møguleikar á arbeiðsmarknaðinum eftir lokna útbúgving.

Mínar persónligu royndir, bæði sum undirvísari og vinnulívsmaður, er, at lesandi, sum arbeiða við uppgávum, ið hava samband við útbúgvingina, ofta klára seg væl undir lestrinum. Men serliga síggi eg virðið, tá tey eru liðug at lesa og skulu fóta sær á arbeiðsmarknaðinum. Tey hava tá longu fingið royndir og kunnleika, sum gera skiftið frá lestri til arbeiðslív lættari.

Hækkingin av inntøkumarkinum er tí ikki ein áheitan á lesandi um at arbeiða meira. Hon er ein dagføring av einum marki, sum hevur staðið í stað í 14 ár. Tað er rímiligt, at bæði skattastigin og reglurnar fyri lestrarstuðul verða dagførd, tá lønir og prísir broytast.

Í samgonguskjalinum er ætlanin at dagføra skattastigan, so løntakarar ikki sjálvvirkandi fáa hægri skattaprosent, bara tí at lønin hækkar. Sama grundregla eigur at galda fyri inntøkumarkið hjá lesandi: karmarnir eiga at fylgja lønar- og prísvøkstrinum, so teir ikki við tíðini gerast ótíðarhóskandi.

Fróði Magnussen, umboð fyri Fólkaflokkin á Tingi.

 

Mest lisið hesa vikuna

Landsstýrið black­list­ar 16 bygdi­r og bý­ir í Føroyum

18. november kl. 10:11

Svøríki: Byrjaði at eta seg sjálvan

18. november kl. 14:27

Eldur í á skipasmiðjuni á Skála

18. november kl. 18:14

Nøkur orð um skyldmannin Allan Enghamar

15. november kl. 17:35

Roykur rekur móti bygdini á Skála

18. november kl. 19:26

Sosialurin hevur nú sítt egna »Tíðarrit«

15. november kl. 17:38

Fleiri tíðindi

Tíðindi

Les Sosialin frá 1927 til í dag

57 minuttir síðan
Hondbóltur

Myndir: Neistin vann 35-33 á KÍF

1 tími síðan
Hondbóltur

Burn: Neistin vann á KÍF

1 tími síðan
Tíðindi

Parkerings­loyvi í mið­bý­num í Havn hækk­ar 128 prosent

1 tími síðan
Hondbóltur

Ajax misti oddasessin

2 tímar síðan
Tíðindi

Fyribyrging ímóti skaða av eldi

2 tímar síðan
Tíðindi

Zelenskyj royndi tað fyrst í filmi

4 tímar síðan
Nøvn

Sanna áttati í dag

4 tímar síðan
Lesarabrøv

Steffan Løkin: Viðmerking til innslag í Degi og Viku

4 tímar síðan
Tíðindi

COP31 endaði uttan semju um høvuðsmálini

5 tímar síðan
Tíðindi

Bilførari tikin fyri rús­drekka­koyr­ing í mið­bý­num

5 tímar síðan
Tíðindi

Lág sól blendaði bilførara

7 tímar síðan