Komandi Grønlandsavtalan er úrslit av góðum politiskum handverki og ein stórur sigur fyri grønlendskt og danskt diplomati.
Soleiðis ljóðar metingin á oddagreinum í fleiri donskum bløðum í dag, eftir at Donald Trump forseti í gjárkvøldið boðaði frá, at semja er fingin millum USA, Grønland og Danmark.
Avtalan verður væntandi undirskrivað ein av komandi døgunum.
Innihaldið er tó ikki almannakunngjørt enn, og tí verður eisini ávarað móti at draga ov avgjørdar niðurstøður.
Jyllands-Posten hevur ilt við at síggja, hvat tað nýggja í avtaluni er. Blaðið heldur, at hon eftir øllum at døma líkist nógv verandi trygdaravtaluni millum USA og danska ríkið frá 1951.
Blaðið nevnir ta nýggju avtaluna eitt slag av diplomatiskum »loppufundi« úr endurnýtsluni: Eftir eitt langt tíðarskeið við stríði, hóttanum og stórpolitiskum spenningi endar málið møguliga við einari skipan, sum í stóran mun líkist tí, partarnir longu høvdu.
Politiken: Ein risastórur sigur
Politiken er meira avgjørt og lýsir avtaluna sum ein risastóran sigur fyri bæði Danmark og Grønland.
Men blaðið ávarar samstundis móti at fegnast ov tíðliga.
Orðingin í avtaluni er ikki almenn enn, og Politiken vísir á, at tá Donald Trump er annar av pørtunum, er orsøk til at bíða, til avtalan veruliga er undirskrivað.
Kortini heldur blaðið, at nógv bendir á, at kreppan um Grønland er av á hesum sinni.
Kristeligt Dagblad er eisini varið. Blaðið heldur, at tað nú sær út til, at Grønland og Danmark kunnu fáa frið, men spurningurin er, hvussu Trump fer at tulka avtaluna, tá hon verður løgd fram.
Blaðið vísir eisini á, at ein avtala kann geva Trump ein politiskan vinning undan amerikanska miðskeiðsvalinum.
Tað avgerandi fyri hinar partarnar verður sambært blaðnum, um Trump heldur seg til avtaluna og ikki seinni krevur broytingar ella leggur annað í hana, enn tað sum stendur í henni.
Enn vita vit ikki, hvat stendur í avtaluni
Donald Trump segði fríggjakvøldið, at avtalan fer at geva USA »permanent control over security« – varandi eftirlit við trygdini – í Grønlandi.
Frá danskari og grønlendskari síðu eru ítøkiligu ásetingarnar í avtaluni enn ikki almannakunngjørdar.
Grønland, Danmark og USA vænta at undirskriva avtaluna í næstu viku í sambandi við ST-aðalfundin.
NATO hevur leygardagin eisini tikið væl ímóti boðunum um avtaluna og sigur, at hon fer at styrkja trygd, støðufesti og samstarv í Arktis og Norðuratlantshavinum.
/Ritzau/
