Demokratarnir hava fingið meiriluta bæði í Senatinum og Umboðsmannatinginum. Áðrenn valið høvdu republikanararnir meirilutan í báðum deildum.
Tað merkir, at Donald Trump, forseti, framyvir fær nógv truplari við at fáa lógaruppskot samtykt í Kongressini. Samstundis fáa demokratarnir størri ávirkan á bæði skattapolitikk, ráðharratilnevningar, altjóða sáttmálar og eftirlitið við forsetanum.
Báðar deildir mugu sum oftast vera samdar
Kongressin hevur tvær deildir: Umboðsmannatingið og Senatið.
Sum høvuðsregla skulu báðar deildir taka undir við einari samveldislóg, áðrenn hon kann sendast forsetanum til undirskrivingar.
Bæði Senatið og Umboðsmannatingið kunnu eisini steðga lógaruppskotum, sum hin deildin hevur samtykt.
Umboðsmannatingið kann byrja ríkisrættarmál
Umboðsmannatingið hevur serligar heimildir.
Tað er har, lógaruppskot um almennar inntøkur, eitt nú skattir, skulu byrja.
Umboðsmannatingið kann eisini taka stig til ríkisrættarmál móti forsetanum ella øðrum hægri embætisfólkum. Tað merkir, at deildin kann ákæra forsetan fyri álvarslig embætisbrot.
Men tað er ikki Umboðsmannatingið, sum endaliga dømir.
Senatið kann steðga ráðharrum og dómarum
Senatið hevur aðrar týðandi heimildir.
Tað skal góðkenna ráðharrar, sendiharrar og samveldisdómarar, sum forsetin tilnevnir.
Tað merkir, at ein demokratiskur meiriluti kann nokta at góðkenna fólk, sum Trump velur til týðandi størv í stjórnini og dómsverkinum.
Senatið skal eisini góðkenna altjóða sáttmálar, sum forsetin hevur samráðst um.
Og verður eitt ríkisrættarmál reist í Umboðsmannatinginum, er tað Senatið, sum viðger málið og tekur støðu til, um forsetin skal dømast. Til tess krevst tveir triðingar av teimum senatorunum, sum eru til staðar.
Forsetin hevur framvegis veto
Hóast demokratarnir hava meiriluta í Kongressini, hevur Trump framvegis stórt vald sum forseti.
Hann er bæði ríkis- og stjórnarleiðari og ovasti leiðari fyri amerikonsku herdeildirnar.
Forsetin skal undirskriva lógaruppskot, áðrenn tey gerast lóg, og hann kann leggja veto móti lógum, sum Kongressin hevur samtykt.
Kongressin kann tó seta eitt forsetaveto til viks, men tað krevur serliga stóran meiriluta.
Forsetin hevur eisini heimild at náða fólk, sum eru dømd fyri samveldislógarbrot.
Varaforsetin kann gera mun í Senatinum
Varaforsetin er samstundis formelt forseti í Senatinum.
Um atkvøðurnar í Senatinum standa á jøvnum, hevur varaforsetin avgerandi atkvøðuna.
Nýggi meirilutin hjá demokratunum merkir tí ikki, at forsetavaldið hvørvur. Men politiska styrkislutfallið í Washington er broytt, og demokratarnir hava nú nógv størri møguleika at steðga, broyta og kanna politikkin hjá Trump-stjórnini.
Keldur: Ritzau, BBC, USA.gov, Congress.gov og House.gov