Ein størri amerikansk hernaðarlig tilvera í Grønlandi kann gerast góð forrætning fyri grønlendska samfelagið.
Tað sigur Christian Keldsen, stjóri í Grønlands Erhverv, við DR eftir fráboðanina um avtaluna millum USA, Grønland og Danmark.
Enn eru fáir upplýsingar komnir fram um avtaluna, sum væntandi verður undirskrivað í USA í komandi viku. Men Donald Trump, forseti, hevur boðað frá størri amerikanskari hernaðarligari tilveru í Grønlandi.
Og júst hetta kann skapa nýggjar møguleikar fyri grønlendskt vinnulív.
– Vit vita frá amerikonskum herstøðum kring heimin, at dentur verður lagdur á at leggja uppgávur lokalt, sigur Christian Keldsen við DR.
Hann vísir á, at amerikonsk feløg kunnu standa fyri parti av arbeiðinum, men at lokalar fyritøkur vanliga eisini fáa nógvar uppgávur og veitingar.
Ein nýggj súla í búskapinum
Christian Keldsen heldur, at Grønland eigur at fara at síggja hernaðarvirksemi sum eina súlu í grønlendska búskapinum.
Grønland hevur frammanundan drúgvar royndir við at veita tænastur til amerikanska herin. USA hevði áður nógv størri hernaðarligt virksemi í Grønlandi enn í dag, tá Pituffik Space Base er einasta virkna, fasta amerikanska herstøðin.
– Sæð úr sjónarhorninum hjá grønlendskum vinnulívi eru møguleikar at veita hesum herstøðunum ymiskar tænastur, eins og vit hava verið von við og gera við amerikonsku og donsku verjuna, sigur Christian Keldsen.
Hann sær eisini møguleikar fyri útbúgving og fleiri læruplássum.
– Tað kann gera okkum dugnaligari og betri og geva fleiri lærupláss. So tað eru nógv sera positiv viðurskifti fyri grønlendska samfelagið í hesum, sum vit eiga at taka væl ímóti, sigur hann.
Stórar íløgur kunnu vera á veg
Eisini danskar vinnufelagsskapir síggja stórar møguleikar í avtaluni.
Lars Sandahl Sørensen, stjóri í Dansk Industri, væntar, at talan kann gerast um sera stórar íløgur í Grønlandi.
Hann nevnir verju, orku og undirstøðukervi sum øki, har stórar íløgur kunnu koma komandi árini. Danskt vinnulív hevur leingi verið til reiðar at taka lut í hesi menningini, sigur hann, treytað av tí, sum grønlendska fólkið sjálvt tekur avgerð um.
Dansk Industri er longu í samskifti við grønlendsku landsstjórnina um, á hvørjum økjum Grønland ynskir íløgur í framtíðini.
Jakob Ellemann-Jensen, varastjóri í Dansk Erhverv, leggur serliga dent á, at ein avtala kann skapa politiskan stabilitet og harvið tryggari karmar fyri íløgur í Grønlandi.
Enn er avtalan ikki undirskrivað, og partarnir hava ikki almannakunngjørt ítøkiligu smálutirnar.
Væntandi fara Donald Trump, amerikanskur forseti, Mette Frederiksen, danska forsætisráðfrúan, og Jens-Frederik Nielsen, grønlendskur landsstýrisformaður, at undirskriva avtaluna á eini hátíðarløtu í USA í komandi viku.
Kelda: DR