Danir skunda sær at keypa elbilar, áðrenn avgjøldini væntandi hækka á nýggjárinum. Í oktober vóru heili 97,6 prosent av nýggju bilunum, sum vórðu seldir til privatfólk í Danmark, elbilar. Eisini í Føroyum verða elbilar dýrari í avgjøldum 1. januar 2027, tá bæði skrásetingargjaldið hækkar og mvg-afturberingin minkar.
Elbilarnir hava veruliga tikið yvir á danska bilmarknaðinum.
Í oktober vórðu 18.875 nýggir persónbilar skrásettir í Danmark. Av teimum vóru 16.679 elbilar, svarandi til 88,4 prosent.
Fyri einum ári síðani var elbilaparturin 70,6 prosent.
Men verður bert hugt at nýggjum bilum, sum privatfólk keypa, er elbilaparturin uppaftur størri. Har vóru heili 97,6 prosent av nýggju bilunum elriknir.
Tað vísa tøl frá bilstatistik.dk, sum danska felagið Mobility Denmark hevur kunngjørt.
Skunda sær undan avgjaldshækkingum
Sambært Mobility Denmark er ein týðandi orsøk til stóru søluna, at nógv fólk vilja keypa elbil, áðrenn skrásetingargjaldið eftir galdandi reglum hækkar 1. januar 2027.
Mads Rørvig, stjóri í Mobility Denmark, heldur tað vera óheppið, at politikararnir nú ætla at leggja hægri avgjøld á elbilar, eftir at hava eggjað dønum til at skifta frá bensin- og dieselbilum til elbilar.
Felagið heitir á donsku stjórnina um at steðga ætlaðu hækkingini og heldur arbeiða við einari varandi skipan fyri bilavgjøld.
Eisini Dansk Industri ávarar um avleiðingarnar.
Thomas Møller Sørensen, vinnugreinarstjóri í DI Bilbranchen, vísir á, at støðugar og lagaligar avgjaldsreglur hava havt stóran týdning fyri skjótu grønu umleggingina av danska bilmarknaðinum.
Nú skapar óvissan um avgjøldini órógv á marknaðinum, heldur hann.
Í Danmark er ætlanin, at skrásetingargjaldið á elbilar skal hækka stigvíst. Hækkingin í 2027 fer serliga at raka dýrari elbilar, meðan nógvir av bíligaru elbilunum framvegis kunnu keypast uttan skrásetingargjald.
Fólkatingið kann tó enn broyta reglurnar, áðrenn tær koma í gildi.
Elbilar verða eisini dýrari í Føroyum
Eisini í Føroyum standa keyparar av elbilum framman fyri munandi avgjaldshækkingum.
Sambært galdandi føroysku lóggávuni hækka skrásetingargjøldini á elbilar 1. januar 2027.
Í ár verður goldið 15 prosent í skrásetingargjaldi av teimum fyrstu 100.000 krónunum í avgjaldsskyldugum virði og 22,5 prosent av teimum næstu 100.000 krónunum.
Frá nýggjárinum verða satsirnir ávikavist 22,5 og 33,75 prosent.
Fyri tann partin av avgjaldsskylduga virðinum, sum fer upp um 200.000 krónur, verður framvegis goldið 45 prosent.
Samstundis minkar mvg-afturberingin fyri elbilar úr í mesta lagi 35.000 krónum í 2026 niður í 17.500 krónur í 2027.
Hetta merkir, at ein elbilur við einum avgjaldsskyldugum virði upp á 200.000 krónur kann fáa ein samlaðan avgjaldsmun upp á 36.250 krónur, um hann verður skrásettur í 2027 heldur enn í 2026, og treytirnar fyri fullari mvg-afturbering eru loknar bæði árini.
Av hesum stava 18.750 krónur frá hægri skrásetingargjaldi og 17.500 krónur frá minkaðari mvg-afturbering.
Talan er um munin í avgjøldum, ikki eina staðfesta hækking av søluprísinum hjá bilasølunum.
Í 2028 verður mvg-afturberingin avtikin
Sambært galdandi lóggávu steðgar mvg-afturberingin fyri elbilar heilt 1. januar 2028.
Tá verða eisini vanligu satsirnir fyri skrásetingargjald galdandi fyri elbilar.
Tað merkir, at elbilar eftir galdandi ætlan missa teir serligu avgjaldsfyrimunirnar, sum hava verið nýttir til at eggja føroyingum at keypa elriknar bilar.
Stórur munur á Danmark og Føroyum
Tað er stórur munur á, hvussu langt Danmark og Føroyar eru komin við grønu umleggingini av bilparkini.
Í Danmark er nú fjórði hvør persónbilur elrikin. Tilsamans koyra 739.917 elbilar á donsku vegunum, sambært tølum frá bilstatistik.dk.
Í Føroyum vóru 3.376 elbilar skrásettir 1. oktober. Tað svarar til 11,8 prosent av teimum 28.530 persónbilunum í Føroyum, vísa tøl frá Akstovuni, sum in.fo áður hevur umrøtt.
Sostatt er elbilaparturin í donsku bilparkini meira enn tvífalt so stórur sum í teirri føroysku.
Danska sølan vísir, at elbilar nú eru nærum einaráðandi millum nýggjar privatkeyptar bilar. Sambærilig tøl fyri føroysku nýbilasøluna eru ikki við í hesi uppgerðini.
Bilasølufelagið hevur áður ávarað
Í samrøðu við Sosialin í juni í ár fanst Ásfinnur Sigvardsen, formaður í Bilasølufelagnum, at føroyska avgjaldspolitikkinum.
Hann helt, at avgjøldini á elbilar vóru hækkað ov nógv og ov skjótt, og at tað gjørdi fleiri elbilar ov dýrar fyri føroyskar keyparar.
Hann ávaraði eisini um, at avgjaldspolitikkurin kundi darva grønu umleggingini.
Nú, tveir mánaðir undan nýggjárinum, standa bæði donsk og føroysk húsarhald sostatt framman fyri hægri avgjøldum á elbilar, um lóggávan ikki verður broytt.
Munurin er, at elbilarnir longu hava vunnið stóran part av danska marknaðinum, meðan bensin- og dieselbilar framvegis eru nógv størsti parturin av føroysku bilparkini.
Keldur: Ritzau, Mobility Denmark, bilstatistik.dk, Akstovan, TAKS, logir.fo og Sosialurin.