Orsøkin er, at mørkini í skattastiganum ikki fylgja lønargongdini. Nú vil Fíggjarmálaráðið broyta hetta, og hevur sent eitt uppskot til ummælis, sum skal gera enda á, at føroyingar í veruleikanum rinda meira í landsskatti, bara tí lønirnar hækka.
Ætlanin er, at skattastigin frá 2028 á hvørjum ári skal javnast eftir lønargongdini í samfelagnum.
Í viðmerkingunum til uppskotið staðfestir Fíggjarmálaráðið, at stigvaksandi mørkini í skattaskipanini ikki fylgja við, tá inntøkurnar vaksa. Avleiðingin er, at veruligi skatturin á lønarinntøku hækkar við tíðini, uttan at Løgtingið hevur tikið nakra nýggja avgerð um at hækka skattin.
Nýggja skipanin skal broyta hetta.
Á hvørjum ári skal eitt lønarvísital roknast út við støði í miðinntøkuni hjá fólki, sum hava havt A-inntøku allar mánaðir í árinum. Hagstovan skal gera hagtølini, og Fíggjarmálaráðið skal kunngera lønarvísitalið í seinasta lagi 1. september.
Síðani skulu inntøkumørkini í landsskattastiganum javnast samsvarandi og kunngerast í seinasta lagi 1. november fyri árið eftir.
Fyrsta javningin kemur í 2028
Lógaruppskotið skal hava virknað frá 1. januar 2027, men árið 2027 verður grundárið við lønarvísitalinum 100.
Tí kemur fyrsta veruliga javningin av skattastiganum í 2028.
Fíggjarmálaráðið vísir eitt dømi, har miðinntøkan hækkar fýra prosent frá 2025 til 2026. Í tí førinum verða skattamørkini í 2028 flutt soleiðis:
• 65.000 krónur verða til 68.000 krónur
• 180.000 krónur verða til 187.000 krónur
• 330.000 krónur verða til 343.000 krónur
• 450.000 krónur verða til 468.000 krónur
• 600.000 krónur verða til 624.000 krónur
Sjálv skattaprosentini verða óbroytt: 13, 15, 20, 25 og 30 prosent. Tað eru sostatt mørkini millum skattatrinini, sum flyta seg.
Kostar landskassanum 50 milliónir fyrsta árið
Fíggjarmálaráðið metir, at javningin kann kosta landskassanum umleið 50 milliónir krónur í 2028, um lønarvøksturin verður um fýra prosent.
Eftir tað verður roknað við einari árligari javning upp á góð trý prosent, sum svarar til umleið 40 milliónir krónur um árið.
Ráðið vísir tó á, at hetta er ein kostnaður í mun til eina støðu, har skattatrýstið annars hevði hækkað av sær sjálvum.
Sambært uppskotinum merkir verandi skipan, at reeli inntøkuskatturin hjá einum persóni í fulltíðarstarvi kann hækka við umleið 100 til 300 krónum um mánaðin fyri hvørt ár, um skattastigin ikki verður javnaður.
Bara landsskatturin verður javnaður
Uppskotið fevnir í fyrsta umfari bara um stigini í landsskattinum.
Botnfrádrátturin í kommunuskattinum verður ikki javnaður, og tí metir Fíggjarmálaráðið, at uppskotið ikki fær fíggjarligar avleiðingar fyri kommunurnar.
Eitt breiðari uppskot um at javna skattastigar, frádráttir og avgjøld var sent til ummælis í september 2025. Tað uppskotið er nú broytt, so tað bara eru skattastigarnir, sum skulu javnast.
Uppskotið er dagfest 19. oktober og er nú til ummælis hjá Fíggjarmálaráðnum. Ummælisfreistin er 13. november. Tað er sostatt ikki lagt fyri Løgtingið enn.