Hann spyr eisini, um ein slík skipan kann verða partur av nýggja fíggingarleistinum fyri eldraøkið.
Jóhannis Joensen hevur sett Aksel V. Johannesen, landsstýrismanni í fíggjarmálum, ein skrivligan fyrispurning um kommunala útjavning og fíggingina av eldraøkinum.
Løgtingsmaðurin spyr, um landsstýrismaðurin hevur mett um møguleikarnar fyri at seta eina kommunala útjavningarskipan í verk í Føroyum, og hvørjir fyrimunir og vansar eru við einari slíkari skipan.
Hann vil eisini hava at vita, um ein útjavningarskipan kann gera munin á skattatrýsti og tænastustøði millum kommunurnar minni.
Triði spurningurin er, um kommunal útjavning verður tikin við í arbeiðið við einum nýggjum fíggingarleisti fyri eldraøkið, og um hetta kann gera tað tryggari hjá kommununum at leggja langtíðarætlanir.
Stórur munur á kommununum
Í viðmerkingunum vísir Jóhannis Joensen á, at hóast Føroyar ofta verða lýstar sum eitt av javnastu samfeløgunum í heiminum, eru stórir fíggjarligir munir millum kommunurnar.
Summar kommunur hava eitt sterkt inntøkugrundarlag við stórum vinnuvirksemi, meðan aðrar hava eitt munandi veikari grundarlag. Samstundis skulu allar kommunur veita grundleggjandi vælferðartænastur til borgararnar.
Løgtingsmaðurin vísir á, at eldraøkið varð lagt út til kommunurnar í 2015. Síðani eru útreiðslurnar vaksnar, og broytingar í fólkasamansetingini fara at leggja enn størri trýst á kommunurnar, tí talið av eldri fólkum økist.
Fleiri hava sambært honum eisini víst á, at verandi fíggingarleistur fyri eldraøkið ikki longur er hóskandi.
Kommunurnar í ymiskari støðu
Fíggjarmálaráðið og Kommunufelagið hava sett ein arbeiðsbólk at kanna, hvussu eldraøkið skal fíggjast komandi árini.
Jóhannis Joensen heldur, at tað er umráðandi, at ein nýggjur fíggingarleistur ikki økir um fíggjarliga ójavnan millum kommunurnar.
Hann vísir á, at borgarar í kommunum við veikum inntøkugrundarlagi í summum førum noyðast at bera eina størri fíggjarliga byrðu fyri at tryggja somu vælferðartænastur sum borgarar í øðrum kommunum.
Verður fíggjarliga trýstið á kommunurnar ov stórt, kann tað sambært løgtingsmanninum ikki bara raka eldraøkið, men eisini barnaansing og aðrar kommunalar vælferðartænastur.
Kanna útjavning sum part av loysnini
Ein kommunal útjavningarskipan kann sambært Jóhannisi Joensen vera ein partur av loysnini.
Endamálið hevði verið at tryggja kommununum eitt javnari inntøkugrundarlag og harvið eisini javnari fortreytir fyri at veita vælferðartænastur kring landið.
Hann ásannar samstundis, at ein slík skipan kann fáa avleiðingar fyri skattatrýst, tænastustøði, kommunalt samstarv og kommunala bygnaðin sum heild.
Føroyar eru einasta landið í Norðurlondum, sum ikki hevur eina kommunala útjavningarskipan, verður sagt í viðmerkingunum til fyrispurningin.
