Tað verður ikki í løtuni arbeitt við ítøkiligum ætlanum um at strika toll, punktgjøld ella avgjøld í føroysku skatta- og avgjaldslóggávuni.
Tað upplýsir Aksel V. Johannesen í einum svari til ein § 52a fyrispurning frá Bjarna Kárasyni Petersen, løgtingsmanni, um avgjaldsbyrðuna í Føroyum.
Løgtingsmaðurin hevur millum annað spurt, um landsstýrismaðurin ætlar at lækka ella strika toll, punktgjøld ella onnur avgjøld.
Í svarinum, sum er dagfest 12. oktober, vísir landsstýrismaðurin á, at verða gjøld strikað, verður neyðugt at fíggja lættarnar við øðrum inntøkum hjá landskassanum.
Meira enn helvtin kemur frá tolli og avgjøldum
Við svarinum fylgir eitt yvirlit yvir, hvussu stórur partur av inntøkunum hjá landskassanum kemur frá meirvirðisgjaldi, tolli og øðrum avgjøldum.
Sambært játtanini fyri 2026 er samlaði parturin frá avgjøldum og tolli 51,4 prosent. Í 2025 var hann 49,7 prosent og í 2024 50,3 prosent.
Meirvirðisgjaldið er størsti einstaki posturin í yvirlitinum. Tað skal sambært játtanini geva 29,7 prosent av inntøkunum hjá landskassanum í 2026. Tollavgjøld standa fyri 1,2 prosentum og punktgjøld fyri 3,1 prosentum.
Størri partur enn í 1997
Bjarni Kárason Petersen bað um tøl aftur til 1993, men sambært Fíggjarmálaráðnum eru hagtøl tøk frá 1997.
Tað árið komu 37,5 prosent av inntøkunum hjá landskassanum frá avgjøldum og tolli tilsamans. Meirvirðisgjaldið stóð tá fyri 23,5 prosentum, tollavgjøld fyri 0,7 prosentum og punktgjøld fyri 5,9 prosentum.
Fíggjarmálaráðið ger tó vart við, at stórar broytingar í einstøkum árum hava ávirkað lutføllini. Millum annað fekk landskassin eftirgivið 900 milliónir krónur í skuld í 1998, og ríkisveitingin minkaði í 2002.
Tølini vísa sostatt, hvussu inntøkurnar hjá landskassanum eru samansettar. Tey siga ikki í sjálvum sær, hvussu stór avgjaldsbyrðan er hjá einstaka borgaranum.
