Norðurlandaráðið hevur á ársfundinum í Helsingfors samtykt 17 tilmæli og avgerðir, sum skulu styrkja norðurlendska samstarvið á fleiri økjum.
Eitt av málunum snýr seg um havstreymarnar í Atlantshavinum, sum hava stóran týdning fyri veðurlag, náttúru og matvørutrygd í Norðurlondum.
Norðurlandaráðið vil, at Norðurlond í felag gera eina váðameting av møguligum broytingum í havstreymaskipanini AMOC.
AMOC er ein stór havstreymaskipan í Atlantshavinum, sum flytur hita norðureftir og hevur týdning fyri veðurlagið í Norðuratlantshavi.
Ráðið mælir eisini til at menna eina felags norðurlendska og evropeiska ávaringarskipan, sum tíðliga kann boða frá broytingum.
Málið skal harumframt takast upp í samskiftinum við ES-nevndina.
Fyri Føroyar er hetta eitt serliga viðkomandi mál, tí broytingar í havstreymunum kunnu fáa týdning fyri bæði havumhvørvið og liviumstøðurnar hjá fiskastovnum.
Vilja styrkja miðlakunnleikan hjá ungum
Eitt annað mál, sum Norðurlandaráðið hevur samtykt, snýr seg um miðlakunnleika hjá børnum og ungum.
Ráðið vil hava eina felags norðurlendska ætlan, sum skal styrkja førleikarnar hjá ungum at skilja, meta um og brúka miðlar.
Ætlanin skal millum annað fevna um keldukritikk, leiklutin hjá miðlunum í samfelagnum og vandarnar við tilgjørdum innihaldi, sum verður framleitt við vitlíki.
Norðurlandaráðið mælir til, at hesi evni verða partur av undirvísingini í fólkaskúlum og miðnámsskúlum.
Eisini skulu átøk gerast fyri fólk, sum í stóran mun halda seg burtur frá tíðindum.
Felags koppsetingarskrá fyri eldri
Norðurlandaráðið vil eisini hava kannað, um til ber at gera eina felags norðurlendska koppsetingarskrá fyri fólk eldri enn 65 ár.
Endamálið er at kanna møguleikarnar fyri at samskipa upplýsingar um koppsetingar millum londini.
Í hesum sambandi skulu eisini felags tilmæli um koppsetingar og møguligar fíggingarskipanir kannast.
Enn er talan bert um eitt tilmæli um at kanna møguleikarnar, og eingin avgerð er tikin um at seta eina slíka skrá í verk.
Størri samstarv við Kanada
Á ársfundinum varð eisini samtykt at arbeiða fyri tættari samstarvi millum Norðurlond og Kanada.
Norðurlandaráðið vil styrkja sambandið við kanadiska tjóðartingið og tingini í kanadisku landslutunum.
Serligur dentur skal leggjast á Arktis, tilbúgving og møguleikarnar hjá upprunafólkum at hava ávirkan á politiskar avgerðir.
Harumframt vil ráðið hava kannað, hvørjar avleiðingar fyribils marknaeftirlit millum Norðurlondini hava havt fyri fólk, sum ferðast um landamørk í sambandi við arbeiði.
Tilmælini skulu nú viðgerast
Tey flestu av teimum 17 samtyktunum eru tilmæli, sum verða send Norðurlendska ráðharraráðnum ella stjórnunum í Norðurlondum til víðari viðgerðar.
Talan er sostatt ikki um avgerðir, sum beinleiðis seta nýggjar skipanir í verk.
Ársfundurin hjá Norðurlandaráðnum varð hildin í Helsingfors 26.–29. oktober.
Norðurlandaráðið kunngjørdi í dag, 9. november, eitt yvirlit yvir samtyktirnar.
