info
Ongi úrslit

26 grøn­lend­ing­ar krevja 3,25 milli­ónir frá danska statinum

Gomlu faðirskapsreglurnar í Grønlandi eru í miðdeplinum í einum máli, sum byrjaði í Eystara landsrætti týsdagin. Tey 26, sum hava stevnt danska statinum, krevja 125.000 krónur í part.

© Mads Claus Rasmussen/Ritzau Scanpix
Myndatekstur Málið hjá teimum 26 grønlendingunum móti danska statinum verður viðgjørt í Eystara landsrætti. Savnsmynd.
Eirikur Lindenskov
17. november 2026 kl. 14:15

Tríggir av teimum, sum hava stevnt statinum, vóru í rættarsalinum, tá málið byrjaði týsdagin. Advokatur teirra, Mads Pramming, segði sambært Ritzau, at nógv onnur eru í somu støðu sum tey 26.

Málið snýr seg um børn, sum vórðu fødd uttan fyri hjúnaband í Vesturgrønlandi fyri 1963 og í restini av Grønlandi fyri 1974. Eftir táverandi reglum høvdu tey ikki rætt til at fáa staðfest, hvør pápin var, at arva hann ella at bera eftirnavn hansara. Tey verða nevnd løgfrøðiliga faðirleys.

Ein frágreiðing hjá danska Barna- og almannamálaráðnum frá 2016 metti, at umleið 8.000 fólk gjørdust løgfrøðiliga faðirleys í árunum 1911 til 1974. Í 2016 vóru sambært frágreiðingini framvegis knappliga 5.000 fólk í hesi støðu.

Ósemja um fimm av teimum, sum hava stevnt

Danski staturin noktaði í 2023 at rinda teimum 26 endurgjald. Ráðið metir eisini, at fimm av teimum, sum hava stevnt, ikki eru løgfrøðiliga faðirleys. Ósemjan snýr seg millum annað um ættleiðing, um foreldrini vóru gift og um, nær viðkomandi vórðu fødd í Vesturgrønlandi.

Í rættinum vísti Pramming á, at danska stjórnin í samgongugrundarlagnum sigur seg vilja taka støðu til eina almenna umbering. Hann helt tað vera løgið, at stjórnin arbeiðir við at viðurkenna støðuna hjá teimum, samstundis sum staturin í rættinum heldur upp á, at hann einki skeivt hevur gjørt.

Advokaturin vísti eisini á eitt hoyringarsvar frá 2012, har danski mannarættindastovnurin mælti til alment at viðurkenna, at mannarættindini hjá teimum løgfrøðiliga faðirleysu hava verið brotin, síðani evropeiski mannarættindasáttmálin kom í gildi í 1953.

Tvey av teimum 26 eru deyð, meðan málið hevur verið í gongd. Deyðsbúgvini eru komin inn í málið í teirra stað. Tríggir dagar eru settir av til rættarviðgerðina. Enn er ógreitt, nær dómur verður sagdur.

Ritzau

Mest lisið hesa vikuna

Nú kanst tú síggja lønina hjá grannanum ella stjóranum

13. november kl. 22:59

Herurin heitir á íbúgvar í Lettlandi um at søkja sær skjól

10. november kl. 22:37

Nøkur orð um skyldmannin Allan Enghamar

Í gjár kl. 17:35

Sosialurin hevur nú sítt egna »Tíðarrit«

Í gjár kl. 17:38

Nýggj nevnd í Læknafelag Føroya

11. november kl. 13:05

Fyrrverandi NSÍ venjari er deyður

14. november kl. 17:37

Fleiri tíðindi

Tíðindi

Borgarafundur við Gjógv í morgin

56 minuttir síðan
Tíðindi

Ákæruvaldið kært úrskurðin í Bakkafrostmálinum

1 tími síðan
Tíðindi

Ráðstevna um rottutýning

1 tími síðan
Tíðindi

Umboðsmaður: Vitlíki kann gera klagur tyngri at viðgera

1 tími síðan
Tíðindi

Nú er økið mest sum liðugt

1 tími síðan
Tíðindi

Trump er komin á Asean-toppfund í Manila

3 tímar síðan
Tíðindi

Myndir: Bókadagar í Norðurlandahúsinum

3 tímar síðan
Tíðindi

Stórar aldur stongdu bryggjur í Kalifornia

3 tímar síðan
Tíðindi

Nýggj semja: Lønirnar hækka góð 10 prosent næstu trý árini

4 tímar síðan
Tíðindi

Krim-brúgvin rakt: Russland kallar inn til kreppufund

4 tímar síðan
Tíðindi

Skadd strikukota kann kosta tær pantið

4 tímar síðan
Tíðindi

Samgongan í Grønlandi tódnað úr fýra flokkum í tveir

5 tímar síðan