Roynið eina løtu at seta tykkum í støðuna hjá einari ungari familju, sum vaknar tíðliga hvønn morgun, fer til arbeiðis, ger sítt besta og stríðist fyri at fáa gerandisdagin at hanga saman. Ein familja, sum ynskir sær tað sama sum tey flestu okkara: eitt trygt heim, mat á borðið, góðar umstøður hjá børnunum og eina framtíð, har tað eisini er pláss fyri gleði og hugna.
Men hvat hendir, tá ið lønin er komin á kontuna, og rokningarnar so smátt byrja at verða goldnar? Húsalánið ella húsaleigan skal rindast, bilurin skal koyra, brennievnið kostar, maturin skal keypast, og streymur, tryggingar og aðrar fastar útreiðslur bíða. Tá ið alt er goldið, er kanska lítið eftir – og mánaðurin er ikki liðugur enn.
Og hvat gera tey, tá ið børnini hava tørv á onkrum eyka, tá ið ein óvæntað rokning kemur, ella tá ið bilurin, sum er neyðugur fyri at sleppa til arbeiðis, krevur eina umvæling? Tey mugu kanska velja. Ikki millum luksus og óneyðugar útreiðslur, men millum tað, sum longu er neyðugt.
Tað eru fólk, sum møta trúføst til arbeiðis hvønn einasta dag. Fólk, sum taka ábyrgd, gera sín skyldu og vilja klára seg sjálv. Tey biðja ikki um at fáa nakað ókeypis. Tey vilja bara, at tað skal bera til at arbeiða, forsyrgja familjuni og hava eitt sindur av friði, tá ið arbeiðsdagurin er liðugur.
Men kunnu vit veruliga siga, at alt hongur saman, um fólk arbeiða fulla tíð og kortini sita við einari kenslu av, at pengarnir ongantíð røkka? Hvussu kennist tað at skula siga nei, tá ið børnini ynskja sær okkurt, sum onnur børn kanska fáa uttan stórvegis trupulleikar? Og hvussu kennist tað at leggja seg um kvøldið við stúranini um, hvussu mánaðurin skal enda?
Hetta er ikki bara ein spurningur um tøl, skatt ella búskap. Hetta snýr seg um menniskju, um familjur og um børn, sum vaksa upp í Føroyum. Børn, sum ikki skulu bera stúranirnar hjá teimum vaksnu, men sum hava tørv á tryggleika, nærveru og møguleikanum at luttaka í einum vanligum gerandisdegi.
Tí er tað vert at steðga á og spyrja: Hvussu síggja vit veruleikan hjá teimum, sum ikki hava nógv at geva av, hóast tey arbeiða hart? Hvussu nógv hugsa vit um familjuna, sum ikki hevur ráð til eina frítíð, eina lítla uppliving ella bara at keypa tað neyðuga, uttan at rokningarnar standa og bíða?
Tá ið vit tosa um framtíðina hjá Føroyum, tosa vit eisini um hesi menniskjuni. Tey ungu, sum vilja búgva her, fáa børn og byggja sítt lív upp. Tey, sum skulu føra samfelagið víðari. Um vit vilja hava eitt sterkt og livandi samfelag, mugu vit eisini hugsa um, hvussu vit skapa umstøður, har vanlig arbeiðandi fólk kunnu liva eitt virðiligt lív.
Hetta er ikki skrivað fyri at peika fingrar eftir nøkrum ella leggja skyldina á ein einstakan. Men kanska hava vit øll tørv á av og á at seta okkum í støðuna hjá teimum, sum hava minst at geva av, og spyrja okkum sjálv, um vit veruliga skilja teirra gerandisdag.
Tí tað eigur ikki at vera ein luksus at kunna búgva, arbeiða, geva børnunum ein góðan uppvøkstur og hava eitt sindur av friði í gerandisdegnum. Tað eigur at vera ein veruligur møguleiki.
Eitt gott samfelag verður ikki bara mált í, hvussu nógv vit skapa, men eisini í, hvussu væl vit megna at rúma og hjálpa teimum, sum stríðast fyri at fáa dagin at hanga saman.
Kanska er tað júst har, vit eiga at byrja: við at lurta, skilja og minnast, at aftan fyri hvørja løn, hvørja rokning og hvønn bústað eru menniskju við dreymum, ábyrgd og einum hjarta, sum eisini hevur tørv á friði.
Jóhan Pauli Heimdal
