USA skal sjálvt gjalda, tá landið byggir nýggjar herstøðir í Grønlandi sambært nýggju trygdar- og verjuavtaluni millum USA, Danmark og Grønland.

Tað staðfestir Lars Løkke Rasmussen, danskur uttanríkisráðharri, í samrøðu við Ritzau.

– Í tann mun amerikanararnir skulu byggja amerikanskar herstøðir í Grønlandi, er tað sjálvandi nakað, sum amerikanararnir fíggja, sigur hann.

Samstundis leggur Løkke dent á, at sjálv avtalan ikki fevnir um fígging.

Tá amerikanski forsetin, Donald Trump, fríggjadagin sum tann fyrsti boðaði frá, at ein avtala var á veg, segði hann annars, at hon ikki fór at hava útreiðslur við sær fyri USA.

– Tað verða eingir kostnaðir fyri USA, skrivaði Trump á Truth Social. Orðini »no cost« vóru skrivað við stórum bókstavum.

Spurdur, hví Trump sigur, at avtalan ikki kostar eina krónu, svarar Løkke:

– Tað mást tú spyrja hann um.

Skulu ikki gjalda grundarleigu

Amerikanararnir skulu tó ikki gjalda fyri at leiga lendið, greiðir uttanríkisráðharrin frá.

Hann vísir eisini á, at nærri treytirnar fyri teimum báðum nýggju herstøðunum enn skulu avtalast. At fyrilit skulu takast fyri umhvørvinum og grønlendskum lívshátti og mentan, er eisini partur av avtaluni.

– Hetta eru týðandi viðurskifti, sum styrkja støðuna hjá Grønlandi samanborið við avtaluna frá 1951, sigur Lars Løkke Rasmussen.

Hann staðfestir, at USA eisini sjálvt rindar fyri ábøtur á Pituffik Space Base, sum í dag er einasta amerikanska herstøðin í Grønlandi.

– Tað er jú heilt sjálvsagt, sigur hann.

Pituffik Space Base æt áður Thule-herstøðin. Umleið 150 amerikansk herfólk eru útstøðað har.

Sambært nýggju trygdar- og verjuavtaluni hevur USA fingið loyvi at stovna nýggjar herstøðir í Narsarsuaq og Mestersvig.

Danska uttanríkisráðið váttar í einum skrivligum svari til Ritzau, at avtalan millum tey trý londini ikki snýr seg um fígging.

/ritzau/