Men fíggjarlógaruppskotið sigur lítið um, hvørjar ítøkiligar nýskipanir nevndin arbeiðir við.

Arbeiðið hjá nýskipanarnevndini skal halda fram í 2027.

Nevndin skal mæla politisku skipanini til nýskipanir í almenna geiranum og á tann hátt styrkja langtíðarhaldførið í føroyska vælferðarsamfelagnum.

Tað stendur í uppskotinum til løgtingsfíggjarlóg fyri 2027.

Løgmaður setti nýskipanarnevndina í september 2025, og skrivstovan hjá nevndini er skipað í Fíggjarmálaráðnum.

Fíggjarlógaruppskotið ger tó ikki greitt, hvørjar ítøkiligar nýskipanir nevndin fer at mæla til, nær tilmælini skulu vera liðug, ella hvussu stórar sparingar ella inntøkur væntast at koma burtur úr arbeiðinum.

Ein milliard í halli um tíggju ár

Nýskipanararbeiðið verður sett í samband við eina vaksandi haldførisavbjóðing hjá almennu kassunum.

Landskassin hevði hall í 2023 og 2024. Tilsamans vóru hallini hesi bæði árini umleið 390 milliónir krónur. Í 2025 hevði landskassin eitt lítið avlop á umleið 11 milliónir.

Kommunurnar hava havt hall síðani 2018. Bara í 2024 og 2025 vóru kommunalu hallini tilsamans 387 milliónir krónur, og roknað verður eisini við einum minni halli í 2026.

Sambært fíggjarlógaruppskotinum hava land og kommunur tilsamans havt hall á umleið eina milliard krónur síðani 2023.

Arbeiðsmarknaðargrunnarnir eru tó í einari aðrari støðu. Serliga Arbeiðsloysisskipanin og Arbeiðsmarknaðareftirlønargrunnurin hava í løtuni avlop á tilsamans 250 til 300 milliónir krónur um árið.

Haldførisávísin er minus fýra prosent

Búskaparráðið kom í september við einari dagførdari meting av fíggjarpolitiska haldførinum í føroyska búskapinum.

Haldførisávísin varð mettur til minus fýra prosent av bruttotjóðarúrtøkuni.

Tað merkir í stuttum, at verandi inntøkur og útreiðslur hjá tí almenna ikki hanga saman, tá hugt verður frameftir.

Um inntøkurnar ikki verða øktar ella útreiðslurnar skerdar, má ein alsamt størri partur av almennu útreiðslunum fíggjast við lántøku. Tað hevur við sær, at skuldin heldur fram at vaksa.

Sambært fíggjarlógaruppskotinum verður hallið hjá almenna geiranum mett at koma upp í eina milliard krónur um árið longu um tíggju ár, um ongar tillagingar verða gjørdar.

– Haldførisavbjóðingin kann loysast, men tað krevur, at politiska skipanin fer undir miðvísar tillagingar, stendur í uppskotinum.

Fíggjarpolitiskt regluverk skal tálma útreiðslunum

Nýskipanarnevndin er ikki einasta amboðið, sum landsstýrið ætlar at brúka.

Ætlanin er eisini at seta eitt fíggjarpolitiskt regluverk í verk. Tað skal avmarka vøksturin í almennu útreiðslunum.

Landsstýrið hevur samstundis lagt rakstrarátøk fyri umleið 80 milliónir krónur inn í fíggjarlógaruppskotið fyri 2027. Hetta skal skapa rúm fyri nýggjum raðfestingum á 46 milliónir krónur.

Talan er sostatt bæði um at tálma almenna útreiðsluvøksturin, umskipa verandi virksemi og finna fíggjarligt rúm til nýggjar politiskar raðfestingar.

Roknskaparverkið skal leggjast um

Ein ítøkilig nýskipan í fíggjarlógaruppskotinum er almenna roknskaparverkið.

Ætlanin er at fara frá útreiðslumeginregluni til kostnaðarmeginregluna í samsvari við eitt tilmæli frá OECD.

Broytingin skal gera almenna roknskapin føran fyri at vísa veruliga kostnaðin av almennum virksemi – og ikki bara ta peningaligu útreiðsluna í einstaka árinum.

Nýggja roknskaparverkið skal eisini geva eina betri mynd av ognum og skyldum, íløgum og avskrivingum, fíggjarligum váða og samlaðu fíggjarstøðuni hjá tí almenna.

Ætlanin er at brúka 17 milliónir krónur til verkætlanina frá 2027 til 2030. Tvær milliónir eru settar av í 2027, og 1,2 størv verða knýtt at verkætlanini fyrsta árið.

Málið er, at fyrstu sjónligu úrslitini og eitt royndarverk – eitt sokallað proof of concept – skulu vera klár áðrenn heystið 2027.

Harumframt verða 750.000 krónur settar av í 2027 til at nýskipa lønarumsiting landsins.

Løgmansskrivstovan skal samskipa

Nýskipan í almenna bygnaðinum er eisini nevnd millum menningaruppgávurnar hjá Løgmansskrivstovuni.

Løgmansskrivstovan skal samskipa virksemið hjá landsstýrinum og millum stjórnarráðini og standa fyri verkætlanum, sum fevna um ábyrgdarøkið hjá fleiri landsstýrisfólkum.

Játtanin til nýskipanarnevndina liggur undir kontuni „Ráð og nevndir“ hjá Løgmansskrivstovuni. Fíggjarlógaruppskotið vísir tó ikki eina serstaka upphædd, sum bara er ætlað nevndini.

Skrivstovan hjá nevndini er hinvegin skipað í Fíggjarmálaráðnum.

Ógreitt, hvat kemur frá nevndini

Fíggjarlógaruppskotið staðfestir sostatt, at nýskipanarnevndin skal hava ein týðandi leiklut í arbeiðinum at gera vælferðarsamfelagið fíggjarliga haldført.

Men uppskotið gevur ikki eina ítøkiliga skrá fyri arbeiðið.

Tað stendur einki um, hvørji almenn øki nevndin fyrst fer at kanna, hvørjar nýskipanir eru ávegis, nær tilmælini verða handað, ella hvørja fíggjarliga ávirkan landsstýrið væntar sær.

Tí er enn ógreitt, um nýskipanararbeiðið fer at hava við sær samanleggingar av almennum stovnum, færri almenn størv, broyttar vælferðartænastur, hægri inntøkur hjá tí almenna ella aðrar grundleggjandi broytingar.

Fíggjarlógaruppskotið staðfestir bara, at verandi gongd ikki er haldfør, og at bæði eitt nýtt fíggjarpolitiskt regluverk og nýskipanir í almenna geiranum skulu vera partur av loysnini.